Những chùm ớt đang độ chín mọng bỗng nhiên xuất hiện một chấm nhỏ màu đen thâm kim, sau vài ngày quả biến màu úa vàng, mềm nhũn chảy nước và rụng xuống đất; khi tách đôi quả ra thì bên trong nhung nhúc những con giòi trắng ngọ nguậy. Đây chính là tác phẩm của ruồi đục trái (ruồi vàng - Bactrocera dorsalis). Loài côn trùng này châm kim đẻ trứng trực tiếp vào dưới lớp biểu bì quả non, trứng nở thành giòi ăn rỗng thịt quả từ bên trong, khiến người trồng mất trắng cả vụ thu hoạch.
1. Vòng đời và tập tính tàn phá của ruồi đục trái
Hiểu rõ tập tính sinh học của ruồi vàng giúp bạn chặn đứng chu kỳ sinh sôi của chúng:
- Thời điểm tấn công: Ruồi cái dùng vòi đẻ trứng sắc nhọn châm thủng vỏ quả ớt khi quả bắt đầu chuyển từ giai đoạn bánh tẻ sang chín ương (vỏ quả mềm và tỏa mùi hương thơm nhẹ).
- Ấu trùng phá hủy: Trứng nở thành giòi con sau 2 ngày, đục khoét khoang hạt ớt. Sau 7 đến 10 ngày đẫy sức, giòi đục thủng vỏ quả chui ra ngoài, rơi xuống đất chậu để hóa nhộng trong lòng đất.
2. Tự chế bẫy bả Pheromone sinh học bằng chai nhựa tái chế
Bẫy bả sinh học là vũ khí tiêu diệt ruồi trưởng thành hiệu quả nhất mà không cần phun bất kỳ hóa chất nào lên cây:
- Dùng một chai nước khoáng nhựa 500 ml, khoét 2 lỗ tròn đường kính 1 cm ở phần thân trên của chai để ruồi chui vào.
- Dùng một miếng bông gòn nhỏ tẩm chất dẫn dụ sinh học Pheromone (Methyl Eugenol) hoặc dung dịch nước ép chuối chín lên men trộn vài giọt giấm táo và chút đường.
- Buộc miếng bông lơ lửng bên trong chai, dưới đáy chai đổ một ít nước pha xà phòng. Ruồi vàng đực bị hấp dẫn bởi mùi hương sẽ bay vào chai, mất phương hướng và rơi xuống đáy nước chết ngạt.
- Treo bẫy cách xa chậu ớt khoảng 3 đến 5 mét để dẫn dụ ruồi ra khỏi khu vực cây trồng.
3. Vệ sinh và thu gom quả rụng triệt để
Biện pháp cơ học cắt đứt hoàn toàn lứa sâu tiếp theo:
Hàng ngày kiểm tra chậu ớt, nếu phát hiện quả có vết châm kim hoặc quả rụng dưới gốc, hãy nhặt ngay cho vào túi nylon buộc kín vứt rác hoặc ngâm vào nước sôi để diệt giòi bên trong. Tuyệt đối không vứt quả rụng xuống đất vì giòi sẽ chui vào đất hóa nhộng và nở thành đàn ruồi mới chỉ sau 1 tuần.
Bẫy bả sinh học an toàn giúp bảo vệ từng trái ớt chín mọng nguyên vẹn cho đến ngày thu hái mà không để lại dư lượng độc hại.
Tham khảo thêm bài viết trị rệp hại cây ớt để bảo vệ sức khỏe cho cả vườn cây.